2 paź 2015

Wielki mit na temat ciał ketonowych

Przechodząc na dietę niskowęglowodanową musisz zmierzyć się z wieloma „przeciwnościami” zarówno ze strony organizmu jak i otoczenia. Na temat odżywiania niskowęglowodanowego krąży bowiem wiele nieobalonych mitów, a jednym z nich jest sprawa związana z ketonami. W tej notce dowiesz się czym są ciała ketonowe, dlaczego na początku diety pojawiają się w moczu i jak sobie z tym poradzić.

Ciała ketonowe – najlepsze źródło energii

Tłuszcz jest podstawowym źródłem energii. Najlepsza forma tłuszczu, którą odżywia się organizm to właśnie ciała ketonowe (inaczej ketony). Ketony są najlepszym paliwem dla mięśni, serca, nerek, mózgu (!) i całego organizmu. Produkowane są z komórek tłuszczowych* w wątrobie, ale dzieje się to tylko wtedy gdy poziom insuliny jest niski. Dlatego dieta niskowęglowodanowa nazywana jest ketogeniczną – bo tylko na niej twój organizm może w pełni korzystać z ciał ketonowych.

… ale organizm spala co mu dajesz

Niektórzy uparcie twierdzą, że nie można funkcjonować bez węglowodanów – jest to prawda, ale tylko wtedy gdy używasz ich jako głównego źródła energii (czyli na diecie wysokowęglowodanowej). Organizm człowieka jest bowiem tak wspaniale skonstruowany, że potrafi przetrwać nawet w najcięższych warunkach. Dlatego zawsze dopasowuje się do pożywienia którym go karmisz i stara się je jak najlepiej wykorzystać. Oznacza to, że jeśli jesz dużo węglowodanów – organizm musi je spalać, nie ma innego wyjścia jak przyzwyczaić się do nich. I co więcej – nie umie wtedy efektywnie spalać tłuszczu.

Zmiana odżywiania – potrzeba zaadoptowania się organizmu

Jeśli zamienisz węglowodany na tłuszcz – twój organizm będzie spalał tłuszcz! Nie stanie się to jednak z dnia na dzień, ponieważ  taka zmiana wiąże się z ogromną przebudową organizmu.
Średnio potrzeba 4-20 tygodni aby przestawić się na nowe źródło energii. Ten czas jest zazwyczaj bardzo trudny i bolesny, bo organizm doznaje po prostu szoku - brak mu źródła energii do którego był przyzwyczajony i musi dopiero nauczyć się korzystać z nowego. Dlatego na początku możesz odczuć spadek formy oraz inne dolegliwości

Ciała ketonowe w moczu – tylko na początku

Ketoza na diecie niskowęglowodanowej jest wymarzonym stanem każdego organizmu. Wielu ludzi niepokoi jednak fakt pojawienia się ciał ketonowych w moczu. Tak naprawdę nie ma powodów do obaw - dzieje się to tylko na początku diety, gdy organizm nie potrafi ich jeszcze użytkować. Z czasem, gdy wytworzy wystarczającą ilość enzymów – ciała ketonowe nie będą wydalane wraz z moczem. Nie będzie ketonów w moczu i nie oznacza to, że wątroba już ich nie produkuje – wręcz przeciwnie – od teraz są efektywnie wykorzystywane jako główne źródło energii.**

Jak sprawdzić obecność ciał ketonowych w moczu?

Do sprawdzania obecności ketonów w moczu służą specjalne testy paskowe, które można kupić w aptece. Zabarwienie paska na ciemny kolor oznacza wynik pozytywny. Jest to sygnał, że twój organizm jeszcze nie przestawił się na czerpanie energii z ciał ketonowych.
Można wpaść w nieporozumienie, że ketony są czymś złym a tak naprawdę organizm wydala je tylko z jednego powodu – bo na początku nie umie ich wykorzystywać. Później będzie je zużywać i możesz być pewna, że nie wyrzuci ani grama! Wtedy twój test paskowy nie pokaże więcej ciemnego koloru – tak jak u mnie (od dawna jem około 40-50g węgl./dzień). Jeszcze lepszym przykładem jest mój chłopak, który je do 20g węgl./dzień, często nawet zero (!) a nie ma śladu po ciałach ketonowych w moczu:

Kiedy twój organizm nauczy się czerpać energię z ciał ketonowych, nie zobaczysz ich więcej w moczu

Podsumowując, nie potrzebujesz jeść węglowodanów w ogóle.*** Jedyne co potrzebujesz to czasu, aby organizm przestawił się na czerpanie energii z tłuszczu. I cierpliwości ;-)


* dr G. Ellis, The Low-Carb Diet: How to Do It Right, USA 2005
** dr G. Ellis, Ultimate Diet Secrets, USA 2002
*** http://www.biblelife.org/ketosis.htm